"Geen hulp, geen plek, en dan rest de straat" (26-11-2019)

"Huisartsen slaan alarm. Nooit eerder hadden zij zoveel moeite hun kwetsbare patiënten door te verwijzen naar zorg die zij heel hard nodig hebben. Belangrijkste klacht: juist de mensen die niet in het plaatje passen van de ideale patiënt, vallen tussen wal en schip. Met alle gevolgen van dien"

Ilse Mattheij, huisarts in Heerlen: ‘Ik krijg een zwakbegaafde man van middelbare leeftijd met adhd in de praktijk. Ooit is zijn IQ getest op 50. Hij functioneert goed, totdat hij zijn baan verliest en hij gedwongen moet verhuizen. Wat je vaker ziet bij dit soort kwetsbare mensen: hij heeft de veerkracht niet om zijn leven weer op te pakken. Hij wordt somber en onrustiger.
 
Om deze gevoelens te onderdrukken, snuift hij zijn hele weekvoorraad ritalin er in één keer doorheen, waardoor hij de rest van de week niets meer heeft en naar andere middelen grijpt. Helaas neemt dat de eenzaamheid niet weg. Hij komt met zijn vriendin naar het spreekuur, het gaat zo niet langer. Deze man vraagt om hulp, maar krijgt dat vervolgens nergens omdat ooit dat IQ van 50 is geconstateerd.
 
De psychiater die hem zijn pillen voorschrijft, vindt het niet zijn probleem dat hij ze opsnuift en wil van begeleiding niets weten. Voor de tweede ggz-instelling moet je een normaal IQ hebben. De derde ggz-instelling helpt alleen mensen met een IQ van boven de 60. Hun goedbedoelde advies: meneer moet maar een nieuwe test doen, wellicht dat hij nu hoger scoort. Maar zo’n test kost honderden euro’s, hoe kan hij dat betalen?
 
De arts verstandelijk gehandicapten die ik bel voor hulp zegt letterlijk: hij heeft een verslaving en adhd, dat is een ggz-probleem. En de ggz heeft zoveel problemen bij ons gedumpt, deze kieper ik gewoon weer terug.
 
Wat me enorm frustreert is dat zelfs voor mij als hoogopgeleide arts dit bureaucratisch systeem niet is te doorbreken. Juist de mensen die onze zorg het hardst nodig hebben, worden als uitschot behandeld. Als zorgprofessionals echt zouden willen, kunnen ze deze man gewoon helpen. Maar juist zorgverleners zijn zorgwekkende zorgmijders geworden. Ze vermijden zorg te leveren aan ingewikkelde patiënten.
 
Als je hartklachten hebt of kanker, ben je een paar weken later een heel goede zorgstraat doorgelopen. Maar voor zwakbegaafden bestaat zo’n straat niet, terwijl het eigenlijk heel simpel is: ze willen gewoon hulp.
 
Ik heb geen zin meer dit soort patiënten door ingewikkelde systemen te moeten duwen, te moeten vechten voor aandacht. Zij voelen zelf ook heel goed dat ze als uitschot worden behandeld. Ik wil deze patiënten simpel kunnen verwijzen, naar zorgverleners die hen netjes behandelen en hun verantwoordelijkheid nemen.
 
Thuis ging het niet meer met de man, zijn vriendin heeft hem op straat gezet. Hij heeft een paar dagen bij zijn moeder in het verpleeghuis kunnen logeren, maar nu leeft hij op straat. Alleen bij het Leger des Heils kan echt iedereen altijd terecht. Zij proberen nu een begeleidwonenproject voor hem te vinden. Ik heb hem ingeschreven bij een ggz-instelling en beargumenteerd dat lagere IQ’s moeilijk betrouwbaar te testen zijn, en ze bij hem niet zo streng de afkapwaarde moeten hanteren. Ik hoop dat het lukt en dat hij mag komen als hij boven aan de wachtlijst staat.
Deze man is letterlijk het systeem uitgeschopt. Nu is hij een makkelijke prooi voor criminelen, die altijd wel een eenvoudig te manipuleren loopjongen kunnen gebruiken. Ik krijg er buikpijn van.’"
 

 (Bron: De Volskrant)