‘Ons doel is niet: zoveel mogelijk productie draaien’ (27-11-2012)

Ditmaal geen ondernemer die zijn visie geeft op de economische toekomst van onze provincie, maar een Limburgse ondernemer die zijn licht laat schijnen over een branche die de laatste tijd nogal in het nieuws was.

Een branche ook die zeker voor Limburg, als vergrijzende regio, nadrukkelijk van belang is: de zorg.

‘Zorgondernemer’, dat vindt bedrijfskundig ingenieur Esther van Engelshoven niet zo’n heel gelukkige term. Maar een onderneming is het zeker, die ze leidt. Huisartsen Oostelijk Zuid-Limburg bv, kortweg HOZL, is een holding met daaronder vier werkmaatschappijen.

Huisartsen Chronische Zorg bv ontwikkelt zorgprogramma’s voor mensen met chronische aandoeningen zoals diabetes en COPD. Nightcare bv regelt spoedeisende huisartsenzorg buiten kantooruren.

Huisartsen Diagnostisch Behandel Centrum bv verzorgt de planning van eerstelijns diagnostiek zoals röntgenfoto’s en darmonderzoek. Eerstelijns Business Center bv tenslotte ondersteunt de honderddertig aangesloten huisartsen met zaken als salarisadministratie, financiële administratie en personeelszaken.
Dat alles met zo’n honderd medewerkers en een omzet van circa vierentwintig miljoen euro.

Heeft u ook wel eens inwendig zitten vloeken omdat u een uur lang oude nummers van Arts en auto moest lezen in de wachtkamer van de huisarts? Sinds de intrede van de marktwerking in de zorg kunt u iets doen met die ergernis. Niet luidkeels de assistente uitfoeteren – dat kon altijd al. Maar gewoon naar de concurrent gaan – naar een andere huisarts dus. Dat ging vroeger minder makkelijk. Over ondernemerschap in de zorg en het creëren van marges door een slimme aanpak.

Waarom dan toch die weerstand tegen de term ‘zorgondernemer’?
Esther van Engelshoven: “Door de introductie van de marktwerking in de zorg, rond 2005, kwam de patiënt meer centraal te staan.

Wachtlijsten verdwenen en prijzen daalden. Maar tegelijkertijd nam het volume van de vraag toe, waardoor onder de streep de zorgkosten toch stegen.”

Dat antwoord vraagt om nadere uitleg. Allereerst: hoezo leidt marktwerking in de zorg tot meer vraag? “Behalve via het eigen risico staat er bij patiënten geen rem op de zorgvraag. Door marketing en reclame kun je de vraag beïnvloeden, waardoor het volume toeneemt en de zorgkosten stijgen. Toen huisartsengroepen als de onze meer patiënten met chronische ziekten zoals diabetes gingen helpen, patiënten die tot dan toe naar het ziekenhuis moesten, verloren de ziekenhuizen klanten. Dus gingen ze nieuwe diensten aanbieden, snotterpoli’s voor verkoudheden bijvoorbeeld.”

En waarom is dat een probleem voor een ondernemer, groeiende vraag? “De marktwerking in de zorg heeft goeie effecten op service en kwaliteit, maar het volumegroei is een keerzijde. Op een gegeven moment kan de maatschappij de zorgkosten niet meer dragen. Een koekjesfabriek kan zoveel koekjes maken als hij wil, iedereen is vrij om al dan niet koekjes te kopen. Maar bij de zorg ligt dat toch anders.

Ons doel is dan ook niet: zoveel mogelijk productie draaien. Wij willen goede zorg tegen een betaalbare prijs leveren. En door het slim aan te pakken, kun je grotere marges creëren. Ik zie mezelf dan ook liever als ‘zorginnovator’.” Een voorbeeld van zo’n innovatie is het project ‘Mijn zorg’, dat HOZL samen met zorgverzekeraar CZ en het Atrium ziekenhuis in Heerlen is gestart. Doel is de juiste zorg op de juiste plaats te geven. “Laagcomplexe zorg die voorheen in het ziekenhuis gegeven werd en daardoor relatief duur was, wordt nu zoveel mogelijk in de eerste lijn, bij de huisarts gegeven. De besparing die dat oplevert, wordt onder de drie partners verdeeld. We doen dat in nauw overleg met patiëntenverenigingen. Zo garanderen we de kwaliteit van de zorg, creëren we marges en voorkomen we door de samenwerking dat het volume toeneemt.”

(Bron: Dagblad De Limburger)